Een sterk wachtwoord maken
Kort antwoord
Lengte beschermt je meer dan ingewikkelde tekens: een wachtwoord van vier of vijf losse woorden achter elkaar (een 'passphrase') is makkelijker te onthouden en moeilijker te raden dan W@chtw0ord!. Het grootste risico is niet een 'te simpel' wachtwoord, maar hetzelfde wachtwoord op meerdere plekken gebruiken — lekt het bij één dienst, dan ligt de rest ook open.
Lange tijd was het advies om wachtwoorden ingewikkeld te maken: hoofdletters, cijfers, speciale tekens, en vooral kort omdat je het dan nog kon onthouden. Dat advies draait inmiddels om. Lengte is de belangrijkste factor: elke extra letter maakt een wachtwoord exponentieel moeilijker te raden, terwijl Tijger!2 korter is dan vier-losse-woorden-achterelkaar en in de praktijk sneller te kraken. Een passphrase — een paar willekeurige woorden, los van elkaar of met een koppelteken — geeft je die lengte zonder dat je een onleesbare reeks tekens hoeft te onthouden.
Complexiteit helpt dus wel, maar is niet waar het om draait. Waar het wél om draait: gebruik nooit hetzelfde wachtwoord voor meerdere accounts. Zodra één webshop of forum gehackt wordt en jouw wachtwoord uitlekt, proberen aanvallers die combinatie van e-mailadres en wachtwoord automatisch op honderden andere diensten — van je mailbox tot je bank. Dat heet credential stuffing, en het is de reden dat een op zich 'sterk' wachtwoord je toch niet redt als je het overal hergebruikt.
In de praktijk is een uniek, lang wachtwoord per dienst onthouden onbegonnen werk zonder hulp. Daar is een wachtwoordmanager voor: hij onthoudt ze voor jou, zodat jij alleen één sterk hoofdwachtwoord nodig hebt. Lees een wachtwoordmanager kiezen voor hoe je dat aanpakt. Voor het praktische werk — zelf een lang wachtwoord genereren, of checken hoe sterk een bestaand wachtwoord is — gebruik je de wachtwoordgenerator of de wachtwoord-sterktecheck.
Een laatste gewoonte die net zo belangrijk is als het wachtwoord zelf: zet tweestapsverificatie aan waar het kan. Dan is een gelekt wachtwoord alleen niet meer genoeg om bij je account te komen. En check af en toe of een van jouw wachtwoorden al eens is uitgelekt via wachtwoord-gelekt — dan weet je of het tijd is om dat specifieke wachtwoord te wijzigen.
Bronnen
Bijgewerkt 7 november 2026.
Veelgestelde vragen
Moet ik mijn wachtwoorden om de paar maanden verplicht wijzigen?
Niet zonder reden. Vaak gedwongen wijzigen leidt er juist toe dat mensen een voorspelbaar patroon gebruiken (Wachtwoord1, Wachtwoord2...). Wijzig een wachtwoord als het mogelijk is uitgelekt, niet op de kalender.
Zijn speciale tekens zoals @ en ! verplicht voor een sterk wachtwoord?
Nee, ze helpen een klein beetje maar wegen niet op tegen lengte. Een lange passphrase zonder speciale tekens is vaak sterker dan een kort wachtwoord vol tekens — sommige diensten eisen ze wel, dan voeg je er gewoon een toe.
Wat is een passphrase precies?
Een wachtwoord van meerdere losse, willekeurige woorden achter elkaar, bijvoorbeeld regenjas-kanarie-balkon-dinsdag. Makkelijker te onthouden dan een reeks losse tekens, en door de lengte lastiger te raden.
Hoe lang moet een wachtwoord minimaal zijn?
Richt je op minimaal 12 tot 16 tekens voor een gewoon account, en gebruik voor je belangrijkste accounts (e-mail, bank) gerust meer. Een wachtwoordmanager genereert dat soort lengtes zonder dat jij het hoeft te onthouden.
Ik gebruik al jaren hetzelfde wachtwoord op bijna alles — moet ik nu alles in één keer wijzigen?
Dat hoeft niet allemaal vandaag. Begin met je mailbox en je bank, daarna de rest op je gemak — zie een wachtwoordmanager kiezen voor een haalbare aanpak.